Το κομμάτι της γραφής αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την σχολική επιτυχία και η διαταραχή αυτής, η γνωστή δυσγραφία, επηρεάζει τόσο την απόδοση στα μαθήματα, όσο και την αυτοεκτίμηση του παιδιού, καθώς ματαιώνεται συχνά.

Το να μάθει όμως ένα παιδί που δυσκολεύεται να γράφει σωστά, δεν αρκεί μονάχα να πιάσει ένα μολύβι στα χέρια του. Υπάρχουν ορόσημα και δεξιότητες που πρέπει πρώτα να έχει κατακτήσει, ώστε να καταφέρει να αναπτύξει με επιτυχία τη δεξιότητα της γραφής.

 Ποιες είναι οι δεξιότητες της γραφής;

Παρακάτω αναφέρονται οι κύριες δεξιότητες της γραφής, όπου η δυσκολία ή η ανωριμότητα τους επηρεάζουν σημαντικά τη διαδικασία της.

Νευρομυϊκές δεξιότητες:

• Μυϊκός τόνος: όταν βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα, βοηθάει στη διατήρηση της όρθιας θέσης, της καθιστής θέσης και στη σωστή κινητικότητα των άνω άκρων.
• Στασικός έλεγχος: βοηθάει στη σωστή στάση σώματος και τον έλεγχο για να γίνονται ορθοστατικές προσαρμογές κατά τη διάρκεια της γραφής.
• Μυϊκή δύναμη των δακτύλων: τόση ώστε να γίνεται η σωστή σύλληψη του γραφικού εργαλείου.

Αισθητηριακές δεξιότητες:

• Απτικό και ιδιοδεκτικό σύστημα: συνεργασία των δύο αυτών συστημάτων για τη σωστή τριποδική σύλληψη του γραφικού εργαλείου, για το σβήσιμο με τη γόμα.
• Οπτικό σύστημα: για την εστίαση σε ένα σταθερό σημείο, τον σχηματισμό των γραμμάτων, τη σάρωση των λέξεων στη γραμμή και τη διατήρηση οπτικής αναζήτησης.

Κινητικές δεξιότητες:

• Λεπτή κινητικότητα: χρειάζεται για τη προσαρμογή του γραφικού εργαλείου στα δάκτυλα, για το γράψιμο και τη περιστροφή του μολυβιού στα δάκτυλα.
• Οπτικοκινητικός συντονισμός: για την επαρκή συνεργασία των οφθαλμών με το χέρι που γράφει.
• Αμφίπλευρος συντονισμός: για τον ασύμμετρο συντονισμό των άνω άκρων, όπου το κυρίαρχο χέρι γράφει και το μη κυρίαρχο σταθεροποιεί το χαρτί αποτελεσματικά.
• Πέρασμα μέσης γραμμής: για τη γραφή σε οριζόντιο επίπεδο, όπου το χέρι διασχίζει τη μέση γραμμή του σώματος.
• Πλευρίωση: η κυρίαρχη πλευρά εκτελεί τη γραφή με ακρίβεια.
• Πράξη: είναι η ικανότητα σχεδίασης και εκτέλεσης της μορφής των γραμμάτων και προετοιμασία για τη δημιουργία των λέξεων.
• Κιναισθησία: feedforward για την έκταση, το βάρος και τη κατεύθυνση της κίνησης, για τη κατάλληλη άσκηση πίεσης στο γραφικό εργαλείο.
• Σταθερότητα σχήματος: για τη διάκριση ανάμεσα σε αριθμούς, γράμματα και λέξεις που μοιάζουν μεταξύ τους.
• Θέση στο χώρο: κατανόηση για τη σωστή τήρηση των αποστάσεων που πρέπει να έχουν τα γράμματα και οι λέξεις μεταξύ τους, τη σωστή θέση πάνω στη γραμμή και τον προσανατολισμό πάνω στο χαρτί.
• Οπτικός εγκλεισμός: για το ποια έχουν σχηματιστεί πλήρως.

Ο εργοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί όπου αντιμετωπίζει πρόβλημα δυσγραφίας. Αξιολογεί τους παραπάνω τομείς και σχεδιάζει το εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος.

Κυριαζή Μαρία, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT-Συγγραφέας-OT blogger