H ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΩΡΑΣ ΣΕ 7 ΕΥΚΟΛΑ ΒΗΜΑΤΑ!

Η ώρα αποτελεί μια χρονική έννοια και η κατάκτηση της είναι απαραίτητη για να μπορεί ένα παιδί να αντιλαμβάνεται, να κατανοεί και να ερμηνεύει το περιβάλλον γύρω του.

Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για ένα παιδί να μάθει την ώρα;

Παρόλο που οι χρονικές έννοιες αποτελούν προμαθηματικές ικανότητες σημαντικές για ένα παιδί ώστε να μπορέσει να προχωρήσει με επιτυχία στο δημοτικό, η εκμάθηση της ώρας δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή και πλήρως κατανοητή από ένα παιδί που δεν έχει πάει στο σχολείο και δεν έχει διδαχθεί τις απαραίτητες αριθμητικές έννοιες. Η κατάλληλη ηλικία για την εκμάθηση της ώρας σε ένα παιδί είναι περίπου 6-8 ετών, και αυτό γιατί κάθε παιδί μαθαίνει με διαφορετικούς ρυθμούς από κάποιο άλλο.

Οπότε αν δείτε ένα παιδάκι 6 ετών να γνωρίζει την ώρα, ενώ το δικό σας παιδάκι κοντεύει τα 8 και δεν την έχει μάθει ακόμα, μην αγχώνεστε! Δώστε του χρόνο και παράλληλα μπορείτε να το βοηθήσετε με τα παρακάτω 7 βήματα που κάνουν τη διαδικασία εκμάθησης της ώρας παιχνιδάκι!

Προσοχή!

Μάθετε ένα βήμα τη φορά στο παιδί και προχωρήστε στο επόμενο βήμα μόνο όταν έχει κατακτήσει το προηγούμενο. Θα χρειαστείτε να έχετε μαζί σας ένα αναλογικό ρολόι, κανονικό ή παιχνίδι, καθώς και υλικά όπως χαρτόνι, ψαλίδι, χρώματα, μαρκαδόρους για να κατασκευάσει το παιδί το δικό του ρολόι.

ΒΗΜΑ 1ο:

Το πιο σημαντικό είναι το παιδί να ξέρει να μετράει από το 1-60. Ζητήστε του να μετρήσει μέχρι το 60 προφορικά, αλλά και να γράψει αν μπορεί τους αριθμούς σε ένα τετράδιο.

ΒΗΜΑ 2ο:

Θα πρέπει το παιδί να μετράει σε πεντάδες μέχρι το 25, 5-10-15-20-25. Αν δεν γνωρίζει, είναι αρκετά εύκολο να το μάθει σα ποιηματάκι, εξηγώντας του πως κάθε φορά προσθέτει με τον αριθμό 5.

BHMA 3o:

Ήρθε η στιγμή που θα εξηγήσετε ποιοι είναι οι δείκτες και τι δείχνει ο κάθε ένας.

Οι δείκτες του ρολογιού είναι τρεις: ο μικρός, ο μεσαίος και ο μεγάλος.

Ο μικρός ο δείκτης που είναι και ο πιο αργός μας δείχνει την ώρα. Δείχτε στο παιδί στο αναλογικό ρολόι που θα έχετε ποιος είναι ο μικρός ο δείκτης και εξηγείστε του πως όποιον αριθμό δείχνει αυτός ο δείκτης, αυτήν την ώρα έχουμε. Για παράδειγμα αν δείχνει το ένα, η ώρα είναι μία. Αν δείχνει το έξι ή ώρα είναι έξι κ.ο.κ. Μπορείτε να αναφέρεται στο παιδί σας ότι μια ημέρα έχει 24 ώρες. Αν πιστεύετε ότι θα μπερδευτεί, μην το αναφέρετε ακόμη, παρά μόνο όταν μάθει να λέει την ώρα.
Ο μεσαίος δείκτης που είναι λίγο πιο ψηλός από αυτόν της ώρας, μας δείχνει τα λεπτά της ώρας και πάει λίγο πιο γρήγορα από τον πιο μικρό. Δείχτε στο παιδί τον δείκτη των λεπτών στο αναλογικό ρολόι και εξηγήστε του πως όταν λέμε τι ώρα είναι όταν κοιτάμε τον μικρό δείκτη, κοιτάμε ταυτόχρονα και τον μεσαίο για να πούμε και πόσα λεπτά. Μπορείτε να αναφέρεται πως μία ώρα έχει 60 λεπτά, δείχνοντας ότι ο δείκτης των λεπτών πρέπει να κάνει έναν ολόκληρο κύκλο στο ρολόι.
Τέλος αυτός των δευτερολέπτων, που είναι συνήθως ο πιο λεπτός, αλλά και ο πιο γρήγορος από όλους. Δείξτε τον δείκτη των δευτερολέπτων στο αναλογικό ρολόι, μετρήστε με το παιδάκι στο ρυθμό που προχωράει για να καταλάβει πόσο γρήγορα πάει από τους άλλους δυο και πείτε του πως όταν αυτός κάνει έναν ολόκληρο κύκλο έχει περάσει ένα λεπτό, δηλαδή ένα λεπτό για να περάσει χρειάζονται 60 δευτερόλεπτα.

ΒΗΜΑ 4ο:

Ήρθε και η στιγμή που θα φτιάξει το παιδί το δικό του ρολόι. Με τη βοήθεια σας φτιάξτε έναν κύκλο στο χαρτόνι (μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ως οδηγό ένα πιάτο για να κάνετε το περίγραμμα του) και τοποθετήστε με έναν μαρκαδόρο τους αριθμούς στη θέση που πρέπει. Αφήστε το παιδί να χρωματίσει το ρολόι του όπως του αρέσει. Επίσης φτιάχτε και τους δείκτες, της ώρας και των λεπτών αρχικά. Εναλλακτικά για τους δείκτες μπορείτε να χρησιμοποιήσετε καλαμάκια τα οποία θα τα στερεώσετε στο ρολόι σας με ένα διπλόκαρφο ή μια πινέζα. Θυμηθείτε ο δείκτης της ώρας να είναι πιο μικρός από αυτόν των λεπτών.

ΒΗΜΑ 5ο:

Σχεδιάστε ένα καινούριο ρολόι σε χαρτόνι, τοποθετώντας μόνο τους αριθμούς πάνω στη σωστή τους θέση και ύστερα τραβήξτε μια νοητή γραμμή ακριβώς στη μέση, ξεκινώντας από τον αριθμό 12 και φτάνοντας μέχρι τον αριθμό 6, έτσι ώστε να χωριστεί το ρολόι σε δυο ίσα τμήματα, το δεξί και το αριστερό. Στη συνέχεια ζωγραφίστε τη κάθε πλευρά με ένα διαφορετικό χρώμα, π.χ. κόκκινη τη δεξιά, μπλε την αριστερή και εξηγείστε στο παιδί ότι η μεριά με το κόκκινο χρώμα είναι αυτή του «ΚΑΙ» και η πλευρά με το μπλε αυτή του «ΠΑΡΑ».

Στη συνέχεια μάθετε στο παιδί πως όταν ο μεσαίος δείκτης δείχνει τον αριθμό 3, τότε η ώρα είναι «ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΟ» και όταν δείχνει το 9, τότε η ώρα είναι «ΠΑΡΑ ΤΕΤΑΡΤΟ». Κάντε το αρκετές φορές εξάσκηση, αλλά θυμηθείτε να κάνετε εξάσκηση και το ακριβώς/και μισή.

ΒΗΜΑ 6ο:

Στη μεριά του «ΚΑΙ», μετρήστε 5-5 μέχρι το 25, δείχνοντας ταυτόχρονα τον κάθε αριθμό (π.χ. 1=5, 2=10, 4=20, 5=25). Εξηγείστε στο παιδί πως έτσι θα ονομάζει τα λεπτά της ώρα όταν ο μεσαίος δείκτης των λεπτών βρίσκεται πάνω τους, κάνοντας το εξάσκηση αρκετές φορές.

ΒΗΜΑ 7ο:

Φτάσαμε στο τελευταίο βήμα… Η ώρα του καθρέπτη! Εξηγείστε στο παιδί ότι η μεριά του «ΠΑΡΑ» είναι σα να κοιτάει τη μεριά του «ΚΑΙ» μέσα από έναν καθρέπτη. Για την ονομασία των λεπτών, όπως ονομάζεται η μια πλευρά, το ίδιο ονομάζεται και η ακριβώς απέναντι της, μόνο που αλλάζει το «ΚΑΙ» σε «ΠΑΡΑ». Στο χάρτινο ρολόι σας, αυτό που είχατε χρωματίσει για το «ΚΑΙ» και το «ΠΑΡΑ», τραβήχτε γραμμές που θα ενώνουν τον αριθμό:

1 με το 11
2 με το 10
3 με το 9
4 με το 8
5 με το 7

Κάντε εξάσκηση με τα λεπτά της ώρας στη μεριά του «ΠΑΡΑ».

Και μερικά ακόμα tips που θα βοηθήσουν στην εκμάθηση της ώρας!

Αποφύγετε να πάρετε στο παιδάκι σας ψηφιακό ρολόι, πριν εκείνο μάθει την ώρα σε αναλογικό, διότι δεν θα υπάρχει κίνητρο για να τη μάθει και η διαδικασία θα του φαίνεται βαρετή.
Βοηθήστε το παιδάκι σας να καταλάβει την έννοια περάσματος του χρόνου βλέποντας μαζί παλιές φωτογραφίες, εξηγώντας του πόσος καιρός έχει περάσει, μιλήστε για επερχόμενες διακοπές όπως για παράδειγμα τις καλοκαιρινές ή των Χριστουγέννων, εξηγώντας σε πόσο χρονικό διάστημα θα πλησιάσουν. Ακόμα και την ώρα που ψήνετε το φαγητό, δείχτε του στο ρολόι πότε το φαγητό θα είναι έτοιμο, λέγοντας την ώρα και τα λεπτά που χρειάζονται, π.χ. το φαγητό θα είναι έτοιμο σε 40 λεπτά, αλλά δείχτε του και στο αναλογικό ρολόι τι ακριβώς εννοείτε αναφέροντας τους δείχτες και τι αριθμό θα πρέπει να δείξουν.
Μιλήστε με το παιδί σας εξηγώντας του γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ώρα. Εστιάστε σε αγαπημένες του ασχολίες όπως για παράδειγμα το αγαπημένο του παιδικό που ξεκινάει στις 11:00 ή στη παιδική χαρά θα πάει στις 6:00 το απόγευμα.
Ενθαρρύνετε το παιδί σας να σημειώσει σε ένα πρόγραμμα/ημερολόγιο τα πιο σημαντικά ή προγραμματισμένα του γεγονότα μέσα στην ημέρα, αλλά και τι ώρα γίνεται το κάθε ένα.

Μαρία Κυριαζή, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT- Συγγραφέας- OT blogger