Τα νήπια συχνά βιάζονται να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους. Για κάθε τι, θέλουν μόνα τους να δοκιμάσουν να το κάνουν. Κάποιες φορές τα καταφέρνουν και κάποιες όχι. Κάπως έτσι είναι και με τη διαδικασία του ντυσίματος και γδυσίματος. 

Από τη βρεφική ακόμη ηλικία ξεκινάνε να συνεργάζονται σηκώνοντας μόνα τους τα χεράκια ή τα ποδαράκια τους όταν τα ντύνουμε. Γύρω στην ηλικία των τριών ετών μπορούν να ντυθούν και να γδυθούν μόνα τους με βοήθεια και πλέον από τα τέσσερα έτη, με εξαίρεση το δέσιμο των κορδονιών, έχουν την ωριμότητα και την επιδεξιότητα να ντυθούν χωρίς καμιά βοήθεια. 

Από την ηλικία των πέντε και μετά, είναι σημαντικό τα παιδιά να ντύνονται και να γδύνονται μόνα τους. Συχνά όμως, είναι κοινό χαρακτηριστικό των μαμάδων, η άρνηση που μπορεί να παρουσιάσει ένα παιδί, κυρίως το πρωί που θα ετοιμάζεται για το σχολείο, να ντυθεί μόνο του. Οπότε, κάτι ο εκνευρισμός, κάτι το άγχος σας να προλάβει το παιδί να είναι έτοιμο στην ώρα του, το ντύνεται εσείς. 

Πάμε να δούμε αρχικά γιατί είναι τόσο σημαντικό ένα παιδί να ντύνεται μόνο του, αλλά και με ποιους τρόπους θα μπορείτε να το βοηθήσετε να ανεξαρτητοποιηθεί σε αυτό το κομμάτι.

Γιατί είναι σημαντικό; 

Τα παιδιά, μέσα από τη διαδικασία του ντυσίματος και του γδυσίματος αναπτύσσουν και βελτιώνουν αρκετές δεξιότητες τους. Οι πιο σημαντικές είναι: 

1. Λεπτή κινητικότητα: χρειάζεται ο λεπτός χειρισμός για να μπορέσει ένα παιδί να κουμπώσει τα κουμπιά, το φερμουάρ κ.α.
2. Συντονισμός κινήσεων: το παιδί πρέπει να συντονίσει τις κινήσεις του για να μπορέσει να ντυθεί και να τοποθετήσει το κάθε μέλος του σωστά στο σωστό σημείο.
3. Οπτικοκινητικός συντονισμός: οι κινήσεις του παιδιού πρέπει να συγχρονίζονται με τα μάτια του για να μπορεί να εκτελέσει σωστά τη δραστηριότητα, π.χ. να βάλει το παντελόνι του, κουμπώσει τα κουμπιά.
4. Ισορροπία: δουλεύεται όταν το παιδί προσπαθεί να βάλει όρθιο το παντελόνι του.
5. Επιδεξιότητα: με τον καιρό και με την εξάσκηση το παιδί γίνεται όλο και πιο επιδέξιο στην διαδικασία και τα βήματα του ντυσίματος και του γδυσίματος.
6. Κιναισθησία: το παιδί μαθαίνει να ελέγχει τους μυς του και να γνωρίζει τη κίνηση που πρέπει να κάνει π.χ. για να βάλει το παντελόνι ή να κουμπώσει ένα φερμουάρ χωρίς να το κοιτάζει.
7. Στερεογνωσία: το παιδί αναγνωρίζει ότι αυτό που αγγίζει, αλλά δεν βλέπει, είναι κάτι που γνωρίζει, π.χ. τα κουμπιά από το πουκάμισο ή τη ζακέτα, η κουκούλα από το μπουφάν κ.α.
8. Αλληλουχία κινήσεων και ιδεασμός: μπαίνει στη διαδικασία να σκεφτεί τι πρέπει να κάνει και ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσει για να ολοκληρώσει το ντύσιμο του και να είναι έτοιμο.
9. Διάκριση δεξί-αριστερό: το παιδί μαθαίνει να διαχωρίζει το δεξί από το αριστερό όταν π.χ. βάζει τα παπούτσια του ή το παντελόνι του.
10. Οργάνωση χώρου: μαθαίνει να οργανώνεται όταν θα διαλέξει μόνο του τα ρούχα που θα βάλει, όταν θα πρέπει να τα τοποθετήσει πάνω στο κρεβάτι με τη σειρά που θα πρέπει να τα φορέσει, ακόμα και όταν πρέπει να τα ξαναβάλει πίσω στη θέση τους.
11. Αυτονομία: τέλος, είναι ένα μικρό λιθαράκι για να γίνει αυτόνομο και ανεξάρτητο στη ζωή του.

Αν το παιδάκι σας δυσκολεύεται να ντυθεί μόνο του, δείτε τι μπορείτε να κάνετε για να το βοηθήσετε, με απλά μικρά βήματα.

• Αρχικά εξασκηθείτε στο γδύσιμο που είναι πιο εύκολο και προχωρήστε αργότερα στην διαδικασία της ένδυσης.
• Συζητήστε μαζί του ποια ρούχα είναι για τον χειμώνα και ποιος ο ρόλος τους και ποια για το καλοκαίρι.
• Προτιμήστε για αρχή ρούχα φαρδιά, με λάστιχο στη μέση για ευκολία, με βέλκρο ή μεγάλα κουμπιά και φερμουάρ και παπούτσια με βέλκρο.
• Βοηθάει να τοποθετήσετε μια καρέκλα μπροστά από έναν καθρέπτη για να ντυθεί.
• Τα ρούχα με στάμπες μπροστά βοηθάνε στο να καταλαβαίνει το παιδί και να ξεχωρίζει ποια μεριά πάει μπροστά και ποια πίσω. Σε περίπτωση που δεν έχει στάμπα το ρούχο, μπορεί να ξεχωρίσει το πίσω μέρος από τις ετικέτες που υπάρχουν μέσα στα ρούχα.
• Αφήστε το από το προηγούμενο βράδυ να διαλέξει αυτά που θέλει να φορέσει και τοποθετήστε μαζί τα ρούχα πάνω στη καρέκλα, έχοντας πάνω πάνω αυτό που είναι να φορέσει πρώτο και από κάτω τα υπόλοιπα με τη σειρά που είναι να τα βάλει, π.χ. κάλτσες, μπλούζα, παντελόνι.
• Δώστε του χρόνο για να τα καταφέρει, όση ώρα και αν του πάρει. Κάθε αρχή και δύσκολη. Φορά τη φορά θα γίνετε καλύτερο και πιο γρήγορο.
• Μπορείτε να το βοηθάτε λεκτικά για το τι πρέπει να κάνει.
• Όταν φοράει τη μπλούζα του, ζητήστε του να βάζει πρώτα το κεφάλι και μετά τα χέρια.
• Είναι πιο εύκολο τα κουμπιά να τα κουμπώνει από κάτω προς τα πάνω.
• Οι κάλτσες με χρωματιστή πτέρνα το βοηθάει να ξέρει ποια μεριά πάει από κάτω.
• Είναι πιο εύκολο να βάζει τα παπούτσια του όταν κάθεται στο τελευταίο σκαλοπάτι ή σε χαμηλό σκαμπό, απ᾽ ότι να κάθεται στο πάτωμα ή τη καρέκλα.
• Βοηθάει, ιδίως αν έχετε κοριτσάκι, το ντύσιμο σε κούκλες.
• Αφήστε το να εξερευνήσει τη ντουλάπα σας και παίξτε μαζί του αφήνοντας το να ντυθεί με τα δικά σας ρούχα ή του μπαμπά.
• Μάθετε στο παιδί σας πάντα τα βρόμικα ρούχα να τα πετάει στο καλάθι με τα άπλυτα.

Κυριαζή Μαρία, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια S.I.-Συγγραφέας-OT blogger