Τι ονομάζουμε οπτική αντίληψη;

Ο εγκέφαλος μας διαθέτει την ικανότητα να συνθέτει και να αναλύει με ακρίβεια και με ταχύτητα τις πληροφορίες που του παρουσιάζονται οπτικά. Αυτό ονομάζεται οπτική επεξεργασία. 

Η οπτική αντίληψη αποτελεί δεξιότητα της οπτικής επεξεργασίας και είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να παρακολουθεί, να κατανοεί και να επεξεργάζεται τις οπτικές πληροφορίες. 

Που μπορεί να οδηγήσουν οι διαταραχές οπτικής αντίληψης;

Δυσκολίες στην οπτική αντίληψη, σε συνδυασμό με διαταραχές της κεντρικής ακουστικής επεξεργασίας, μπορεί να οδηγήσει σε μαθησιακές δυσκολίες, δυσλεξία ή χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση. 

Εκτιμάται ότι περίπου το 35- 40% των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν κάποια οπτική διαταραχή. Οι διαταραχές αυτές σχετίζονται με τις παρακάτω οπτικοαντιληπτικές δεξιότητες:

• Οπτικός εγκλεισμός: είναι η ικανότητα του εντοπισμού μιας μορφής ή ενός αντικειμένου από ελλιπή παρουσίαση και η νοητική ικανότητα συμπλήρωσης της οπτικής πληροφορίας που λείπει, π.χ. κατασκευή παζλ.
• Οπτική διάκριση εικόνας φόντου: είναι η ικανότητα εντοπισμού μιας οπτικής μορφής, ενός αντικειμένου, σε ένα πολύπλοκο φόντο.
• Οπτική σταθερότητα σχήματος: είναι η ικανότητα αναγνώρισης μορφής όταν αυτή έχει αλλαγή στο μέγεθος ή είναι περιστρεφόμενη, αντιστρεφόμενη ή κρυμμένη.
• Οπτική μνήμη: είναι η ικανότητα άμεσης ανάκλησης (περίπου 5 δευτερόλεπτα) όλων των χαρακτηριστικών μιας μορφής.
• Οπτική διαδοχική μνήμη: η ικανότητα άμεσης ανάκλησης μιας σειράς μορφών μεταξύ ξεχωριστών σειρών.
• Οπτική διάκριση: είναι η ικανότητα να μπορεί κάποιος να ταιριάζει και να προσδιορίζει τα ακριβή χαρακτηριστικά δυο παρόμοιων μορφών.

Παιδιά με δυσκολίες στην οπτική αντίληψη, μπορεί να παρουσιάσουν:

• Πονοκέφαλο κατά την διάρκεια της ανάγνωσης
• Υπερευαισθησία στον έντονο φωτισμό
• Δυσκολία στην παρακολούθηση μιας ολόκληρης σελίδας
• Οι λέξεις ή τα γράμματα σπάνε στα δυο και εμφανίζονται ως διπλά
• Τα γράμματα ή οι λέξεις είναι θολά και βγαίνουν εκτός εστίασης

Ιδέες και δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά για μια πιο αναγνωρίσιμη οπτική εικόνα είναι οι εξής:

• Τα φύλλα όπου γράφει το παιδί πρέπει να είναι καθαρά, χωρίς μουτζούρες ή σημάδια
• Η καρέκλα του παιδιού είναι καλύτερα να είναι κοντά στον πίνακα για να αντιγράφει πιο εύκολα
• Κατασκευή παζλ κάθε είδους, με διαδοχική αύξηση του αριθμού των κομματιών
• Εργασίες με λαβύρινθους αυξανόμενης δυσκολίας
• Δραστηριότητες τύπου “Dot to dots”
• Ασκήσεις που περιλαμβάνουν αναζήτηση λέξεων
• Σχεδίαση ή γραφή πάνω σε άμμο ή αφρό
• Παιχνίδια με κατασκευές και μοντελισμό
• Παιχνίδια τύπου “Σκραμπλ”

Κυριαζή Μαρία, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT-Συγγραφέας-OT blogger