Φανταστείτε τον εαυτό σας με κάτι που τον ενοχλεί αισθητηριακά, π.χ. το τρίξιμο της κιμωλίας ή του νυχιού στον πίνακα. Πόσο επώδυνο είναι για εσάς αυτά τα κλάσματα του δευτερολέπτου, στο άκουσμα αυτού του ήχου; Μπορεί με τον ίδιο τρόπο να σας ενοχλεί και κάτι άλλο, για παράδειγμα η αίσθηση του βαμβακιού στο στόμα κ.ο.κ. Εδώ βέβαια δε πρόκειται για διαταραχή της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, αλλά για απομονωμένες αντιδράσεις του νευρικού συστήματος σε κάποια ερεθίσματα που δέχεται.

Πολλά από τα παιδάκια που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού και αντιμετωπίζουν διαταραχή της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, δηλαδή δυσκολία στην επεξεργασία των ερεθισμάτων που λαμβάνουν από το εξωτερικό περιβάλλον, αντιμετωπίζουν καθημερινά και διαρκώς τέτοιες καταστάσεις, ακόμη και με πράγματα που φαντάζουν τελείως άκακα και φυσιολογικά, με αποτέλεσμα την δυνασχέτηση, το κλάμα, το άγχος και την αποφυγή με όποιον τρόπο από καταστάσεις που τα υπερφορτώνουν με αισθητηριακά ερεθίσματα. 

Το κούρεμα των μαλλιών είναι για πολλά παιδιά μια άσχημη διαδικασία και αυτό γιατί περιλαμβάνει διάφορες αισθητηριακές συνιστώσες που υπερφορτώνουν το παιδί. 

Πιο συγκεκριμένα:

• Απτικά ερεθίσματα: το χτένισμα, το βούρτσισμα, το λούσιμο, η δόνηση από τη κουρευτική μηχανή, η μπέρτα στους ώμους και το λαιμό.
• Ιδιοδεκτικά ερεθίσματα: η πίεση από το λούσιμο, το κράτημα του κεφαλιού για το κούρεμα.
• Αιθουσαία ερεθίσματα: τα πόδια που κρέμονται σε περίπτωση που η καρέκλα είναι ψηλή, το κεφάλι που γέρνει πίσω για το λούσιμο ή μπροστά για το κούρεμα.
• Ακουστικά ερεθίσματα: ο ήχος από τα πιστολάκια, από το ψαλίδι ή τη κουρευτική μηχανή, ακόμη και οι ομιλίες από τους πελάτες.
• Οπτικά ερεθίσματα: ο έντονος φωτισμός μέσα στα κομμωτήρια και η αντανάκλαση του από τους καθρέπτες.
• Οσφρητικά ερεθίσματα: οι έντονες μυρωδιές από τα προϊόντα κομμωτικής.
• Και κυρίως άγχος για ένα άγνωστο περιβάλλον και έναν άγνωστο όπου θα το αγγίζει χωρίς να το θέλει.

Όπως είδαμε, το κούρεμα των μαλλιών μπορεί να γίνει οδυνηρό για πολλούς λόγους. 

Υπάρχουν κάποιοι τρόποι έτσι ώστε το παιδί να μπορέσει να εξοικειωθεί με την ιδέα του κομμωτηρίου, ώστε να γίνει η διαδικασία αυτή πιο ευχάριστη.

• 1. Κανόνας νούμερο ένα! Προετοιμάστε το παιδάκι σας καιρό πριν, μιλώντας του για το κομμωτήριο και το τι πρόκειται να γίνει. Είναι σημαντικό να υπάρχει κάπου ένα μηνιαίο πρόγραμμα που θα μπορεί να βλέπει το παιδί σας και να ξέρει ποια μέρα θα είναι η επίσκεψη στο κομμωτήριο.
  2. Δείτε μαζί του βίντεο με παιδάκια που πηγαίνουν στο κομμωτήριο, καθώς και τη διαδικασία του κουρέματος.
  3. Διαβάστε του παραμύθια που περιλαμβάνουν επίσκεψη στο κομμωτήριο ή ακόμη καλύτερα μια κοινωνική ιστορία.
  4. Παίξτε μαζί του συμβολικό παιχνίδι με θέμα το κομμωτήριο. Αφήστε το να γίνει ο κομμωτής σας και ύστερα γίνετε εσείς ο κομμωτής!
  5. Αισθητηριακή προετοιμασία μέσω θεραπευτικού προγράμματος. Αν το παιδάκι σας ακολουθεί κάποιο πρόγραμμα, ενημερώστε τον θεραπευτή του, έτσι ώστε να κάνει απευαισθητοποίηση, κυρίως στην περιοχή του κεφαλιού.

Έφτασε η ώρα του κομμωτηρίου; Υπάρχουν μερικές ακόμα ιδέες:

• 1. Αρχικά, δείτε αν μπορείτε να φέρνετε για αρχή τον κομμωτή στο σπίτι, μέχρι το παιδί να εξοικειωθεί με την διαδικασία του κουρέματος και αφήστε την επίσκεψη στο κομμωτήριο για αργότερα.
  2. Φροντίστε, αν αυτό είναι εφικτό, να το κουρεύει πάντα το ίδιο άτομο, γιατί είναι καλύτερο για το παιδί να τον κουρεύει κάποιος που θα έχει εξοικειωθεί μαζί του και θα τον έχει εμπιστευτεί.
  3. Καλό είναι το κούρεμα να γίνεται ώρες που ξέρετε ότι το παιδάκι σας είναι χαλαρό και αποφύγετε να γίνει σε μέρα που ξέρετε ότι έχει περάσει κάποια ένταση.
  4. Ζητήστε από τον κομμωτή να προσαρμόσει την καρέκλα έτσι ώστε τα πόδια του παιδιού να μην κρέμονται, αλλά να πατάνε στο πάτωμα ή σε υποπόδιο.
  5. Αν είναι εφικτό να γίνεται το κούρεμα με ψαλίδι, αντί για μηχανή.
  6. Αν δεν θέλει τη μπέρτα πάνω του, ντύστε το με παλιά του ρούχα, που θα αλλάξετε στη συνέχεια.
  7. Κατά την ώρα του κουρέματος, μπορεί να έχει ακουστικά στα αφτιά του για να ακούει την αγαπημένη του μουσική ή να βλέπει σε τάμπλετ ή το κινητό το αγαπημένο του παιδικό.
  8. Μπορεί να έχει μαζί του κάποιο αγαπημένο αντικείμενο ή παιχνιδάκι για να νιώθει οικεία και ασφάλεια.
  9. Έφτασε μέχρι το τέλος; Επιβραβεύστε το παιδάκι σας για την προσπάθεια του και χαρίστε του μια μεγάλη αγκαλιά! Αλλά ακόμα και αν δεν τα κατάφερε, δεν πειράζει. Αποφύγετε να του φωνάξετε και προσπαθήστε κάποια άλλη φορά.

Μαρία Κυριαζή, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT-Συγγραφέας-OT blogger