Τι ονομάζουμε ηχολαλία;

Ηχολαλία ονομάζεται η επανάληψη λέξεων ή φράσεων που έχει ακούσει το παιδί, αποτελεί φυσικό σταθμό της ανάπτυξης του, στην ουσία όμως είναι βαθιά συνυφασμένη με την ανάπτυξη και τις επικοινωνιακές οδούς πολλών αυτιστικών παιδιών.

Έχουμε δύο μορφές της:

1. Την άμεση ηχολαλία: η επανάληψη λέξεων ή φράσεων αμέσως μετά το άκουσμα τους.
2. Την καθυστερημένη ηχολαλία: η επανάληψη λέξεων ή φράσεων μετά από κάποιο χρονικό διάστημα από το άκουσμα τους.

Γιατί είναι σημαντική η ηχολαλία στα παιδιά με αυτισμό;

Παρόλο που η ηχολαλία τις περισσότερες φορές μοιάζει παράταιρη και φέρνει σε δύσκολη θέση τους γονείς ή τους φροντιστές του παιδιού, στην ουσία πρόκειται για μια μορφή γλώσσας του αυτιστικού παιδιού, με τον δικό του μοναδικό τρόπο.

Αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από μία απλή επανάληψη και η εμβάθυνση στην χρήση της μπορεί να βοηθήσει τους γονείς, τους φροντιστές και τους εκπαιδευτικούς του παιδιού να συνδεθούν βαθύτερα μαζί του. Πάμε να δούμε γιατί!

1. Βοηθάει στην επεξεργασία και την κατανόηση: ακόμα κι αν το παιδί δεν παράγει λειτουργική ομιλία για επικοινωνία, η ηχολαλία αποτελεί τη γέφυρα για την εμπλοκή του. Για παράδειγμα στην επανάληψη της ερώτησης που μόλις του έχετε κάνει αντί να απαντήσει άμεσα σε αυτή, αυτό μπορεί να συμβαίνει γιατί επεξεργάζεται τις πληροφορίες που μόλις έλαβε και η επανάληψη αυτών αποτελεί έναν μικρό άγγελο της απάντησης του.
2. Αποτελεί εκμάθηση της γλώσσας: στην ουσία η ηχολαλία παρέχει τη σκαλωσιά που μπορούν να οικοδομηθούν οι γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού. Βοηθάει το παιδί να κατανοήσει καλύτερα τα μοτίβα και τους ρυθμούς της γλώσσας, κάνοντας έτσι πρόβα για μία μελλοντική ανεξάρτητη ομιλία.
3. Λειτουργεί σαν μηχανισμός γείωσης: η ηχολαλία κάποιες φορές λειτουργεί ανακουφίστηκα όταν το παιδί βιώνει μία αισθητηριακή υπερφόρτωση ή ένα έντονο συναίσθημα.
4. Είναι μία μορφή επικοινωνίας: η ηχολαλία λέξεων η φράσεων από μία ταινία ή ένα τραγούδι αποτελεί μια παραλλαγή για την μετάδοση των συναισθημάτων ή των αναγκών του εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα αν το παιδί επαναλαμβάνει μία ατάκα από μία ταινία που ο ήρωας διψάει, με αυτό τον τρόπο το παιδί δηλώνει ότι θέλει να πιει νερό.
5. Βοηθάει στην ενίσχυση της μνήμης: η καθυστερημένη ηχολαλία φράσεων, τραγουδιών κλπ. αποτελεί ένα μέσο για την ενίσχυση της μακρόχρονης μνήμης.

Αγκαλιάστε την μοναδικότητα του παιδιού σας και προσπαθήστε να αποκωδικοποιήσετε τους λόγους που το παιδί εκείνη τη στιγμή επικοινωνεί με αυτόν τον τρόπο. Μα προπάντων δείξτε κατανόηση και σεβασμό στην ανάγκη του παιδιού να ηχολαλήσει, ίσως για έναν από τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω. Όπως για παράδειγμα θα ευχαριστούσε εσάς να τραγουδήσετε ένα τραγούδι για να ξεφύγει η σκέψη σας από κάτι αρνητικό, έτσι και το παιδί έχει εκείνη τη στιγμή την ανάγκη να κάνει κάτι που θα αντλήσει ευχαρίστηση και ασφάλεια.

Κυριαζή Μαρία, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT-Συγγραφέας-OT blogger