Πράξη ονομάζεται η μοναδική ικανότητα του ανθρώπου η οποία περιλαμβάνει τον ιδεασμό, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση επιδέξιων προσαρμοστικών συμπεριφορών με το περιβάλλον. Βοηθάει να καταλάβουμε πως μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα χέρια μας ή το σώμα μας για να συνθέσουμε και να εκτελέσουμε μια κίνηση. 

Η διαταραχή της πράξης ονομάζεται δυσπραξία και σχετίζεται άμεσα με την διαταραχή της επεξεργασίας των αιθουσαίων και των ιδιοδεκτικών ερεθισμάτων των οποίων λαμβάνουμε.

Σε πόσες μορφές την συναντάμε;

1. Διαταραχή αμφίπλευρης οργάνωσης και διαδοχής: είναι η δυσκολία στην χρήση και τον συντονισμό των δυο πλευρών του σώματος μας για την εκτέλεση αμφίπλευρων κινήσεων.
2. Σωματοδυσπραξία: είναι η διαταραχή οργάνωσης του κινητικού σχεδιασμού για νέες και ασυνήθιστες κινήσεις.
3. Δυσπραξία σε λεκτική εντολή: είναι η δυσκολία μεταφοράς λεκτικών εντολών σε σωματικές κινήσεις.
4. Οπτική δυσπραξία: αναφέρεται στα προβλήματα με αντίληψη του χώρου και του σχήματος, καθώς και της οπτικοκινητικής οργάνωσης.
5. Στοματική- λεκτική δυσπραξία: είναι η δυσκολία στην μίμηση των κινήσεων του στόματος.

Πως καταλαβαίνουμε αν κάποιος έχει δυσπραξία;

Κάποια από τα συνήθη συμπτώματα της δυσπραξίας, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι όταν τα συναντάμε αποτελεί και ένδειξη ύπαρξης της, είναι τα εξής:

Σε βρέφη:

• Αποφεύγουν το μπουσούλισμα και το κύλισμα
• Αποφυγή δραστηριοτήτων που απαιτούν κινητικές δεξιότητες

Σε παιδιά σχολικής ηλικίας:

• Αδεξιότητα
• Αυξημένη κινητικότητα/ υπερένταση
• Δυσκολία να μάθουν ποδήλατο
• Σκουντούφλημα πάνω σε έπιπλα
• Συχνές πτώσεις και τραυματισμοί
• Δυσκολία στην συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες
• Δυσκολίες στην γραφή
• Δυσκολία στην ένδυση/ απόδυση

Σε έφηβους και ενήλικες:

• Δυσκολίες στην οδήγηση
• Δυσκολίες στις εργασίες νοικοκυριού
• Συχνοί τραυματισμοί στην διαδικασία μαγειρέματος
• Δυσκολίες στον έλεγχο έντασης της φωνής, του τόνου και της άρθρωσης

Υπάρχει θεραπεία, και αν ναι, ποιοι είναι οι στόχοι της;

Η θεραπεία της δυσπραξίας βασίζεται στις αρχές της αισθητηριακής ολοκλήρωσης και έχει σα στόχο: 

• Βελτίωση καταγραφής και προτύπων στάσης και κίνησης
• Ενίσχυση της εικόνας του σώματος
• Ενίσχυση του ιδεασμού και του σφαιρικού πλάνου για εκτέλεση
• Βελτίωση κινητικού σχεδιασμού
• Βελτίωση της οργάνωσης συμπεριφοράς

Κυριαζή Μαρία, Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια SI, BScOT-Συγγραφέας-OT blogger